نقش خلاصه خبر و عناوين در افزایش توجه مخاطبان

2- نقش خلاصه خبر و عناوين در افزایش توجه مخاطبان
در مطبوعات نخستین ارتباط مخاطبان ، صرفنظر از اندازه ،رنگ و  عکس های روزنامه با تیتر برقرار  و توجه خواننده ابتدا به تیتر  جلب می شود . در واقع مخاطبان با با دیدن تیتر ، در مورد خرید و مطالعه مطبوعات  یا برعکس نخریدن آن تصمیم گیری می کنند . در راديو و تلويزيون، نخستین عاملی که توجه مخاطبان را جلب می کند، غیر از دکور ، گوینده و تیتراژ ، خلاصه خبر و عناوين است . خلاصه خبر و عناوین  همانند تيتر، عصاره و جوهرة خبر و ماندگارترين بخش آن در ذهن مخاطب محسوب ميشود. درخبرهاي راديو و تلويزيوني از خلاصه خبر و عناوين، معمولاً بعد از تيتراژ استفاده ميشود، اما گاه در قالب نوشته پيش از تيتراژ نيز ميآيد. (مثل خبر شبكه چهار سيما)
  خلاصه خبر و عناوين در جذب و دفع مخاطبان نقشي اساسي ايفا ميكند. اگر خلاصه خبر يا عناوينمتناسب با نيازهاي مخاطبان جذاب، بديع، پرمعني و در عين حال كوتاه باشد، مخاطبان را جذب و به شنيدن و ديدن خبر تشويق ميكند و برعكس اگر در جهت نيازهاي آنها نباشد، مخاطبان را دفع ميكند.
  خلاصه خبر و عناوين نيز، همچون تيتر، موضوع و جهت گيري بخشهاي خبري راديو و تلويزيون را مشخص مي كند. در واقع، خلاصه خبر و عناوينهر بخش خبري، به مخاطبان مي گويد كه كدام يك از رويدادها از نظر آن بخش خبري مهمتر است.
برای فتح خاکریز توجه مخاطبان از طریق "خلاصه خبر و عناوین " ، رعایت نکات زیر ضرورت دارد :
الف ) رعایت اصول کمی خلاصه خبرها و عناوين
همانطوریکه استفاده از یک یا دو تیتر  در صفحه اول روزنامه توجه مخاطبان را بیشتر جلب می کند ، استفاده از دو خلاصه خبر و عنوان نیز باعث افزایش توجه مخاطبان به خبر و ماندگاری بیشتر آنها می شود اما یقینا در زمینه قدرت تصمیم گیری مخاطبان اختلا ل  ایجاد می کند .  به عبارت دیگر اگر چه تعداد کم خلاصه خبر و عناوین باعث "افزایش توجه مخاطبان "می گردد ولی قدرت تصمیم گیری را در مورد  دیدن یا شنیدن آن بخش خبری از مخاطبان محدود می کند .
در مورد تعداد خلاصه خبرها و عناوين در هر بخشخبري، ديدگاههاي متفاوتي وجود دارد. بنابر دلایل فوق  برخي از همكارانمعتقدند تعداد آنها بايد كم و حداكثر 4 عدد باشد تا بتواند در اذهان مخاطبان اثرگذار و ماندگار شود و توجه آنان را بیشتر جلب کند  اما برخي ديگر از همكاران و محققان اين ديدگاه را قبول ندارند و معتقدند در هر بخشخبري باید تعداد زيادتريخلاصه خبر و عناوين پخش شود.
  به نظر بنده، اگرچه با  تعداد  کم خلاصه خبرها و عناوين، ميزان توجه مخاطبان ، ماندگاري و اثرگذاري آن در اذهان بيشتر ميشود، اما حق انتخاب و تصميم گيري در مورد ادامه ديدن و شنيدن و تعقيب آن بخش خبري را از آنها ميگيرد. معتقد نيستمكه بايد خلاصه خبر و عناوين همه خبرهايي را كه در هر بخش پخشميشود، پخشكنيم،تعداد زیاد خلاصه خبر و عناوین میزان توجه مخاطبان را کاهش می دهد  اما تأكيد ميكنمكه بايد خلاصه و عناوين مهم آن بخشخبري را با لحاظكردن اصلبالانسو توازن و با هدف جلب توجه مخاطبان ، افزایش اثرگذاری و ماندگاری در اذهان  پخشكنيم و به مخاطب دربارة تصميم به ادامه ديدن يا شنيدنآن بخشخبريكمككنيم.
  اين مسئله به راحتي براي مخاطبان مطبوعات امكانپذير است، زيرا خوانندگان روزنامه ها با ديدن تيترهاي متنوع ميتوانند به اين سؤال پاسخ دهند كه آيا آن روزنامه مطالب مورد نياز آنها را دارد يا خير و آيا ضرورتدارد آن روزنامه را بخوانند يا نه؟
  با توجه به همين منطق، بايد اين امكانبراي مخاطبان راديو و تلويزيون هم فراهمشود تا تصميم گيري كنند. بنابراين، تعداد خلاصه خبرها و عناوين نبايد آن قدر كم باشد كه حق انتخاب را از مخاطبان بگيرد. نیاز مخاطبان ، ارزشهای خبری و اهمیت اخبار و  سیاست رسانه ای در  انتخاب خلاصه خبر و عناوین  موثر است .
ب )  نوع نگارش
نوع نگارش خلاصه خبر و عناوین در" جلب توجه مخاطبان"  موثر است . بنابراین  رعایت نکات زیر پیشنهاد می شود :
1ـ در عناوين و خلاصه خبراز واژه هايي پرمعني، كوتاه و با صلابت استفاده ميشود. مثل  
• افزايش ده درصدي حقوقكارمندان دولت
• تأكيد رئيس جمهور بر حل مشكل  اشتغال
• ترور و كشته شدن  بوش
•  كودتا در ليبي
•  و موفقيت دانشمندان در كشف علت سرطان
  2- خلاصه خبر و عناوين خبر بايد كوتاه، پرمعني، جذاب، بديع و اصطلاحاً ساندويچي و قابل هضم باشد.
 3ـ همانطور كه خلاصه خبر و عناوين مبهم، كلي و كم محتوا يا بيمحتوا پسنديده نيست، از
     نگارش خلاصه خبر و عناوين با محتواي زياد، جزئي و طولاني نيز بايد به شدت پرهيز كرد.
  4ـ خلاصه خبر و عناوين بايد حول محور اصلي و مهم خبر متمركز شوند و تا جاييكه ممكن است از ذكر  
      محورهاي فرعي و كم اهميت تر خودداري شود.( حتی المکان یک محوری باشد .)
  5ـ براي ترغيب مخاطبان مختلف به ديدن و شنيدن خبرها، سعي شود اصل توازن و تعادل موضوع و محتوا  در نگارش خلاصه خبر و عناوين لحاظ شود.